اگر قصد استفاده از خدمات نگهبانی، حراست یا حفاظت فیزیکی دارید، مهمترین نکتهای که باید قبل از هر چیز بررسی کنید قانونی بودن فعالیت مؤسسه حفاظتی است. برخلاف تصور عمومی، هر شرکتی که نیروی نگهبان اعزام میکند الزاماً مجاز نیست و فعالیت خارج از چارچوب قانونی میتواند برای کارفرما، مدیر مجموعه و حتی مالک ساختمان مسئولیت حقوقی و کیفری مستقیم ایجاد کند. در استان یزد، بارها پروندههایی تشکیل شده که دلیل آن استفاده از نیروهای فاقد مجوز یا قرارداد غیرقانونی بوده است.
طبق قوانین جاری کشور، ارائه خدمات حفاظتی و مراقبتی فقط توسط مؤسسات دارای مجوز رسمی از نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) مجاز است. این مجوز صرفاً یک کاغذ نیست؛ بلکه نشاندهنده بررسی صلاحیت مدیران، آموزش نیروها، نحوه عقد قرارداد، پوشش بیمهای، و مسئولیتپذیری قانونی مؤسسه در قبال حوادث احتمالی است. بنابراین اگر شما در یزد یا شهرستانهای استان یزد به دنبال خدمات امنیتی هستید، اولین پاسخ سؤالتان همینجاست: مؤسسه باید مجوز فراجا داشته باشد.
نکته مهمتر اینکه مسئولیت تخلف فقط متوجه مؤسسه نیست. در صورت بروز حادثه، سرقت، درگیری یا خسارت جانی، کارفرما نیز در صورت استفاده از نیروی غیرمجاز، شریک مسئولیت شناخته میشود. به همین دلیل آشنایی دقیق با قوانین و مقررات خدمات حفاظتی، یک انتخاب نیست؛ بلکه یک ضرورت قانونی برای صاحبان کسبوکار، مجتمعهای مسکونی، کارخانجات و پروژههای عمرانی در یزد است.
مهمترین قوانین و مقررات خدمات حفاظتی و امنیتی
- فعالیت مؤسسات حفاظتی فقط با مجوز رسمی پلیس پیشگیری فراجا مجاز است
- استخدام و بهکارگیری نگهبان شخصی بدون پوشش مؤسسه مجاز غیرقانونی است
- نیروهای حفاظتی باید آموزشدیده، دارای کارت شناسایی معتبر و لباس فرم مصوب باشند
- عقد قرارداد رسمی بین کارفرما و مؤسسه حفاظتی الزامی است
- مسئولیت حوادث، خسارات و قصور احتمالی بر عهده مؤسسه دارای مجوز است
- استفاده از تجهیزات حفاظتی و سلاح تابع قانون بهکارگیری سلاح توسط مأمورین است
- نگهبانان حق دخالت خارج از شرح وظایف و حدود قانونی را ندارند
- اطلاعات و حریم خصوصی کارفرما باید طبق قانون حفظ شود

مبنای قانونی فعالیت مؤسسات حفاظتی در ایران
فعالیت مؤسسات حفاظتی و مراقبتی در ایران بر اساس آییننامه تأسیس و فعالیت مؤسسات حفاظتی و مراقبتی که توسط نیروی انتظامی تدوین و ابلاغ شده انجام میشود. این آییننامه دقیقاً مشخص میکند:
- چه کسی حق تأسیس مؤسسه را دارد
- نیروها چه آموزشهایی باید ببینند
- نوع پوشش، کارت شناسایی و تجهیزات چگونه باشد
- حدود اختیارات نگهبان تا کجاست
بر اساس این مقررات، هیچ فرد یا شرکت خصوصی حق ندارد بدون دریافت مجوز رسمی، خدمات نگهبانی یا حراست ارائه دهد؛ حتی اگر فعالیت بهظاهر ساده یا محدود باشد.
الزامات قانونی نیروی حفاظتی (نگهبان)
نیروی حفاظتی که در یک مجموعه در یزد یا سایر شهرهای استان فعالیت میکند باید:
- دارای سوءپیشینه مؤثر نداشته باشد
- آموزشهای حفاظتی، کنترل دسترسی، مدیریت بحران و برخورد قانونی را گذرانده باشد
- فقط در چارچوب شرح وظایف تعریفشده در قرارداد عمل کند
- از هرگونه اقدام فیزیکی خارج از قانون خودداری نماید
نگهبان اجازه بازداشت، تفتیش بدنی یا برخورد فیزیکی ندارد مگر در موارد کاملاً مشخص و طبق قانون.
قرارداد خدمات حفاظتی؛ سندی که شما را حفظ میکند
یکی از مهمترین بخشهای قانونی، قرارداد خدمات حفاظتی است. این قرارداد باید شامل موارد زیر باشد:
- محدوده مسئولیت مؤسسه حفاظتی
- تعداد نیرو، شیفتبندی و محل استقرار
- نوع خدمات (نگهبانی، کنترل ورود و خروج، گشتزنی و…)
- تعهدات بیمهای و مسئولیت حوادث
- نحوه پاسخگویی در شرایط اضطراری
در مؤسسات معتبر مانند مؤسسه حفاظتی و مراقبتی تاتار در یزد، این قرارداد بهصورت شفاف و مطابق با دستورالعملهای پلیس تنظیم میشود.

مسئولیت حقوقی در صورت بروز حادثه
اگر حادثهای مانند سرقت، آسیب به اموال یا درگیری رخ دهد:
- در صورت استفاده از مؤسسه دارای مجوز → مسئولیت اصلی با مؤسسه است
- در صورت استفاده از نیروی غیرمجاز → کارفرما مسئول شناخته میشود
این موضوع در بسیاری از پروندههای قضایی استان یزد بهعنوان عامل اصلی محکومیت کارفرما مطرح شده است.
چرا رعایت قوانین برای کسبوکارهای یزد حیاتی است؟
استان یزد با وجود واحدهای صنعتی، کارگاهها، مجتمعهای تجاری و پروژههای عمرانی فعال، نیازمند خدمات حفاظتی قانونمند و قابل پیگیری است. انتخاب مؤسسهای که چارچوبهای قانونی را رعایت میکند، نهتنها امنیت فیزیکی بلکه امنیت حقوقی شما را نیز تضمین میکند.
جمعبندی
قوانین و مقررات خدمات حفاظتی برای محدود کردن کارفرما تدوین نشدهاند؛ بلکه برای حفظ امنیت، کاهش ریسک و جلوگیری از مسئولیتهای سنگین حقوقی وضع شدهاند. اگر در یزد یا شهرستانهای استان یزد به دنبال خدمات نگهبانی و حراست هستید، اولین معیار شما باید مجوز، قرارداد قانونی و تعهد رسمی مؤسسه باشد.
مؤسسه حفاظتی و مراقبتی تاتار با فعالیت رسمی در استان یزد، ارائه خدمات مطابق با قوانین فراجا و استفاده از نیروهای آموزشدیده، تلاش میکند امنیت را در چارچوب قانون و با مسئولیتپذیری کامل ارائه دهد.